Vol. 75 (3) 2023

ARTICLES

Lower Montane Bat Assemblage in a Central European Protected Area: A Case Study in the Świętokrzyski National Park, Poland

Mateusz Ciechanowski1,2, Zuzanna Wikar1*, Katarzyna Borzym2, Martyna Jankowska-Jarek1,2, Konrad Bidziński1,2, Dominika Dudek2, Klaudia Otczyk2, Damian Celiński3 & Łukasz Misiuna4

More info

*1Department of Vertebrate Ecology and Zoology, University of Gdańsk, 59 Wita Stwosza Street, 80-308 Gdańsk, Poland; E-mail: zuzanna.wikar@gmail.com
2Academic Bat Group of Polish Society for Nature Protection “Salamandra” in Gdańsk, 59 Wita Stwosza Street, 80-308 Gdańsk, Poland
3Aleja Najświętszej Maryi Panny 46/27, 42-217 Częstochowa, Poland
4Psychoeducational and Environmental Association MOST, 52 Wojska Polskiego Street, 25-389 Kielce, Poland

https://doi.org/10.71424/azb75.3.002678

PDF

Abstract
Świętokrzyski National Park protects a low forested mountain range in SE Poland. Its bat fauna is understudied, with ten species listed from the area so far but with no knowledge of their reproductive status and distribution. We recorded 15 species, eight of them reproducing in the park. For seven species, the present study is the first record in the park. Among the netted bats, Myotis brandtii and Barbastella barbastellus were the most numerous. The ultrasound recordings were dominated by the small Myotis spp., with only a little share of Pipistrellus spp. We found predominance of Myotis mystacinus/brandtii/alcathoe complex and significantly male-skewed sex ratio, both features typical for the bat assemblages of the higher mountain ranges (e.g., Carpathians). Comparison of individual rarefaction curves with the two other Polish montane national parks revealed, however, much faster species accumulation due to the lower altitude and milder climate. Capture data suggest elevational gradient of bat species composition, with a shift in the structure of the bat assemblages around 330 m a.s.l., resulting in formation of two zones. These zones roughly correspond to the belt of lowland oak-hornbeam forests and montane beech and fir forests. However, no such pattern was revealed by the acoustic survey.

Key words
Chiroptera, Vespertilionidae, fauna, mountains, temperate climate, vertical distribution

How to Cite
Ciechanowski M., Wikar Z., Borzym K., Jankowska-Jarek M., Bidziński K., Dudek D., Otczyk K., Celiński D.& Misiuna Ł. 2023. Lower Montane Bat Assemblage in a Central European Protected Area: A Case Study in the Świętokrzyski
National Park, Poland. Acta zoologica bulgarica 75 (3) 395-406.

References

  1. Ahlén I. 2010. Nymffladdermus Myotis alcathoe – en nyupptäckt art i Sverige. Fauna och Flora 105 (4): 8–15.
  2. Bartonička T., Řehák Z., Flousek J. & Furmankiewicz J. 2015. Netopýři českých a polských Krkonoš/Nietoperze czeskich i polskich Karkonoszy. Správa Krkonošského národního parku/Dyrekcja Karkonoskiego Parku Narodowego. Vrchlabí/Jelenia Góra, 186 p.
  3. Bashta A.-T., Piskorski M., Mysłajek R. W., Tereba A., Kurek K. & Sachanowicz, K. 2011. Myotis alcathoe in Poland and Ukraine: new data on its status and habitat in Central Europe. Folia Zoologica 60 (1): 1–4.
  4. Buchholz L., Józwiak M., Reklewski J. & Szczepaniak P. (Ed.) 2020. Świętokrzyski Park Narodowy. Przyroda i Człowiek. Bodzentyn – Kielce: Świętokrzyski Park Narodowy – Uniwersytet Jana Kochanowskiego.
  5. Ciechanowski M. 2002. Community structure and activity of bats (Chiroptera) over different water bodies. Mammalian Biology 67: 276–285.
  6. Ciechanowski M., Koziróg L., Duriasz J., Przesmycka A., Świątkowska A., Kisicka J. & Kasprzyk K., 2002. Bat fauna of the Iława Lakeland Landscape Park (northern Poland). Myotis 40: 33–45.
  7. Ciechanowski M. 2015. Habitat preferences of bats in anthropogenically altered, mosaic landscapes of northern Poland. European Journal of Wildlife Research 61: 415–428.
  8. Ciechanowski M., Sachanowicz K. & Kokurewicz T. 2007. Rare or underestimated? – The distribution and abundance of the pond bat (Myotis dasycneme) in Poland. Lutra 50: 107–134.
  9. Čmak J. 1968. Ssaki (Mammalia) w biotopach Chełmowej Góry na tle fauny Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Folia Forestalia Polonica A 14: 239–266.
  10. Čmak J., Krysztofik E., Massalski E., Szafer W. & Szczęsny T. 1959. Świętokrzyski Park Narodowy. Zakład Ochrony Przyrody Kraków: Wydawnictwa Popularnonaukowe Nr 16. Polska Akademia Nauk. 201 p.
  11. Coleman L. S., Ford W. M., Dobony C. A. & Britzke E. R. 2014. A comparison of passive and active acoustic sampling for a bat community impacted by white-nose syndrome. Journal of Fish and Wildlife Management 5: 217–226.
  12. Cryan P., Bogan M. A. & Altenbach J. S. 2000. Effect of Elevation on Distribution of Female Bats in the Black Hills, South Dakota. Journal of Mammalogy 81: 719–725.
  13. Dietz C., Helversen O. & Nill D. 2009. Bats of Britain, Europe and Northeastern Africa. London: A&C Black.
  14. Domagała M. & Karwowska B. 2009. Ochrona nietoperzy w Drawieńskim Parku Narodowym (1999–2008). Studia Chiropterologica 6: 29–42.
  15. Głowaciński Z. (Ed.). 2002. Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN. 155 p.
  16. Gottfried T., Gottfried I., Jakubiec J. & Zając T. M. 2020. Chiropterofauna Parku Narodowego Gór Stołowych w okresie pozazimowym. Kulon 25: 131–148.
  17. Grzywiński W. 2003. Chiropterofauna Magurskiego Parku Narodowego. Nietoperze 4: 155–162.
  18. Grzywiński W., Nowak J. & Kozakiewicz K. 2020. Nietoperze (Chiroptera) Ojcowskiego Parku Narodowego – podsumowanie stanu wiedzy. Prądnik. Prace i Materiały Muzeum im. Prof. Władysława Szafera 30: 135–162.
  19. Gubała J. & Kasza A. 1999. Mroczek pozłocisty Eptesicus nilssonii (Keyserling et Blasius) – kolejnym nietoperzem zimującym w Górach Świętokrzyskich. In: A. Tyc (Ed.): Materiały 33. Sympozjum Speleologicznego. Jeziorowice: Sekcja Speleologiczna PTP im. Kopernika, pp. 53–54.
  20. Gubała J. & Wołoszyn B. W. 1996. Fauna. In: J. Urban (Ed.). Jaskinie Regionu Świętokrzyskiego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, pp. 23–25.
  21. Hammer R., Harper D. A. T. & Ryan P. D. 2001. PAST: Paleontological statistics software package for education and data analysis. Palaeontologia Electronica 4: 1–9.
  22. Holzheider J. & Zahn A. 2001. Bats in the Bavarian Alps: species composition and utilization of higher altitudes in summer. Mammalian Biology 66: 144–154.
  23. Huruk S. 1992. Chronione gatunki zwierząt w Świętokrzyskim Parku Narodowym. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 11: 91–98.
  24. Huruk S. & Huruk A. 1996. Ssaki Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 15 (3): 17–23.
  25. Huruk S. & Jabłoński B. 2000. Kręgowce. In: S. Cieśliński, A. Kowalkowski (Ed.): Świętokrzyski Park Narodowy. Przyroda, gospodarka, kultura. Bodzentyn – Kraków, pp. 329–242.
  26. IUCN 2023. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-2. https://www.iucnredlist.org>
  27. Jurczyszyn M. 1994. Nietoperze (Chiroptera) Roztoczańskiego Parku Narodowego i otuliny. Fragmenta Faunistica 37: 389–399.
  28. Kaňuch P. & Krištín A. 2006. Altitudinal distribution of bats in the Pol’ana Mts area (Central Slovakia). Biologia Bratislava 61: 605–610.
  29. Kmiecik A., Kmiecik P. & Grzywiński W. 2010. Chiropterofauna Wigierskiego Parku Narodowego. Nietoperze 10: 11–29.
  30. Kmiecik P., Kmiecik A., Furmankiewicz J., Postawa T., Wojtaszyn G. & Antczak K. 2020. The northernmost findings of the Alcathoe bat (Myotis alcathoe) in Poland. Theriologica Ukrainica 19: 90–95.
  31. Kowalski M. & Lesiński G. 1995. Skład gatunkowy i wybiórczość kryjówek nietoperzy w Puszczy Kampinoskiej. Przegląd Przyrodniczy 6: 99–108.
  32. Kurek K., Tołczak K. & Mysłajek R. 2017. Low abundance of the whiskered bat Myotis mystacinus (Kuhl, 1817) in Poland – consequence of competition with pipistrelle bats? Applied Ecology and Environmental Research 15 (4): 241–248.
  33. Lesiński G. 2001. Nietoperze Chiroptera Kotliny Biebrzańskiej i terenów przyległych. Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody 20: 51–64.
  34. Misiuna Ł. & Gołębniak G. 2019. Pierwsze zimowe stwierdzenie mroczka pozłocistego Eptesicus nilssonii (Keyserling & Blasius, 1839) w województwie świętokrzyskim. Przegląd Przyrodniczy 30 (1): 111–114.
  35. Nardone V., Cistrone L, Di Salvo I., Ariano A., Migliozzi A., Allegrini C., Ancillotto L., Fulco A. & Russo D. 2015. How to Be a Male at Different Elevations: Ecology of Intra-Sexual Segregation in the Trawling Bat Myotis daubentonii. PLoS One 10 (7): e0134573.
  36. Paszkiewicz R. Szkudlarek R., Węgiel A., Węgiel J. & Węgiel W. 1998. Materiały do chiropterofauny Pienin – letnie stanowiska nietoperzy. Pieniny – Przyroda i Człowiek 6: 31–46.
  37. Piksa K. & Gubała W. J. 2011. Fauna nietoperzy (Chiroptera) rojących się przy otworze jaskini Dymiąca Piwnica (Babiogórski Park Narodowy). Chrońmy Przyrodę Ojczystą 67: 128–136.
  38. Piksa K., Bogdanowicz W. & Tereba A. 2011. Swarming of bats at different elevations in the Carpathian Mountains. Acta Chiropterologica 13: 113–122.
  39. Piksa K., Brzuskowski T., Cichocki J. & Gubała W. J. 2017. Różnorodność gatunkowa nietoperzy Chiroptera Tatrzańskiego Parku Narodowego w okresie aktywności letniej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 73: 121–134.
  40. Piksa K., Nowak J., Żmihorski M. & Bogdanowicz W. 2013. Nonlinear Distribution Pattern of Hibernating Bats in Caves along an Elevational Gradient in Mountain (Carpathians, Southern Poland). PLoS ONE 8 (7): e68066.
  41. Piskorski M. 2015. Bat fauna of the Poleski National Park and some adjoining areas. Zoologica Poloniae 60: 65–81.
  42. Rachwald A., Boratyński P. & Nowakowski W. K. 2001. Species composition and activity of bats flying over rivers in the Białowieża Primeval Forest. Acta Theriologica 46: 235–242.
  43. Ruczyński I. & Bogdanowicz W. 2008. Summer roost selection by tree-dwelling bats Nyctalus noctula and N. leisleri. Journal of Mammalogy 89: 942–951.
  44. Russ J. 2012. British Bat Calls. A Guide to Species Identification. Exeter: Pelagic Publishing. 192 p.
  45. Russo D. 2002. Elevation affects the distribution of the two sexes in Daubenton’s bats Myotis daubentonii (Chiroptera: Vespertilionidae) from Italy. Mammalia 66: 543–551.
  46. Sachanowicz K., Ciechanowski M. & Piksa K. 2006. Distribution patterns, species richness and status of bats in Poland. Vespertilio 9 (10): 151–173.
  47. Sachanowicz K. & Wower A. 2013. Assemblage structure and use of anthropogenic roosts by bats in the Eastern Carpathians: Case study in the Bieszczady National Park (SE Poland). Italian Journal of Zoology 80 (1): 139–148.
  48. Seidman V. M. & Zabel C. J. 2001. Bat activity along intermittent streams in Northwestern California. Journal of Mammalogy 82: 738–747.
  49. Temple H.J. & Terry A. 2007. The Status and Distribution of European Mammals. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. viii + 48pp
  50. Wilson D. E. & Mittelmeier R. A. (Ed.) 2019. Handbook of the Mammals of the World. Vol. 9. Bats. Barcelona: Lynx Editions.
  51. Wołoszyn B. W. 1962. Nietoperze z jaskiń Gór Świętokrzyskich. Przegląd Zoologiczny 6: 156–162.
  52. Wołoszyn B. W. 1994. Nietoperze (Chiroptera) zimujące w jaskiniach i sztolniach Gór Świętokrzyskich. In: B. W. Wołoszyn (Ed.): Zimowe spisy nietoperzy 1988–1992. Wyniki i ocena skuteczności. Kraków: CIC ISEZ PAN, pp. 158–174.